2 Aralık 2009 Çarşamba

Rauf Orbay'ın Hatıraları (İnceleme)

Üç ay önce çok sevdiğim bir arkadaşımın bana hediye ettiği Sinan matbaasından 1965 yılında çıkmış olan Rauf Orbay'ın Hatıraları adlı kitabın yapmış olduğum kritiğini sizlerle paylaşmak istiyorum. Kitabın üç ay önce kitaplığımda yerine almasına rağmen iki hafta önce bitirebildim(ara sıra okuya okuya).

Rauf Orbay bu hatıralarında; Sultan Osman dretnotu süvarisi olarak Londra'da bulunurken, birinci dünya savaşının çıkışı ile döndüğü İstanbul'da , Enver Paşanın ısrarıyla kabul ettiği Afganistan siyasi temsilcilik vazifesine askeri bir heyet ile birlikte gidişinden bahsederek başlıyor. Birinci dünya savaşı içinde olup bitenleri ve bahriye nazırı(nazır=bakan) sıfatıyla Mondrosu nasıl yapıp imzaladığını anlatıyor ve bununla birlikte mütareke günlerinde İstanbul'da M. Kemal Paşa ile buluşup giriştikleri çeşitli teşebbüslerle, milli mücadeleye hazırlanış safhasının nasıl geliştiğinden ayrınıtılı olarak bahsetmektedir.
Amasya, Erzurum ve Sivas toplantılarını, son Osmanlı Mebusan Meclisine katılışı ve bu meclisin ingilizler tarafından basılması ile maltaya sürülüşünü ve maltadaki sürgün yıllarındanda bahsetmedir. Malta sürgününden sonra tekrar Ankaraya dönerek M. Kemal ile birlikte milli mücadeleye devamını ve başvelliği sırasındaki meclis tartışmalarınıda kitaba almıştır.

Lozan barışının nasıl yapıldığını ve saltanatın kaldırılması ile ilk inkılaptan sonra M. Kemal Paşa ile yollarının ayrılış sebeplerini ayrıntısı ile anlatmaktadır. Bu ayrılış sırasında İsmet Paşa'nın tahrikleri ile ilk muhalefet partisinin kuruluşunu ardından ortaya şeyh sait isyanı bahanesi ile muhalefetin susturuluşunu ve İzmir suikasti sebebi ile istiklal mahkemelerince karakuşi hükümü kabul etmiyerek dokuz yıl yurt dışında kaldıktan sonra İstanbula dönüşü ile İstiklal mahkemesi kararını iptal ettirerek tekrar mebus ve daha sonra Londra büyükelçisi olarak yaptığı hizmetleri ve nihayet İsmet paşa iradesiyle anlaşamıyarak inzivaya çekilişine kadarbütün bir siyasi hayatın birbirinden önemlisafhalarını son derece açık ve pervasız bir ifade ile hikaye tadında okuyucuya aktarılmıştır.

1 yorum:

  1. BU GİBİ CANLI TARİHE TANIKLIK EDEN KİTAPLARI HER TÜRK VATANDAŞI OKUMALIDIR.

    YanıtlaSil